STANDARDY OCHRONY MAŁOLETNICH

W DOMU POMOCY SPOŁECZNEJ DLA DZIECI
W ŚCINAWCE DOLNEJ 21 B

„Dzieci są najcenniejszym skarbem, jaki ma cała ludzka rodzina,
do tego tak bardzo delikatnym i bezbronnym.
Nikt nie może być obojętnym wobec cierpień dzieci,
spychania ich na margines i ranienia ich godności”.

św. Jan Paweł II

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 560)

Niniejszy dokument został stworzony aby zapewnić wychowankom Domu Pomocy Społecznej dla Dzieci w Ścinawce Dolnej 21 B, harmonijny rozwój w atmosferze bezpieczeństwa, akceptacji i szacunku.

Naczelną zasadą wszystkich działań podejmowanych przez pracowników domu jest działanie dla dobra dziecka i w jego najlepszym interesie. Kierując się dobrem dzieci pracownicy placówki dążą do ich wszechstronnego rozwoju z poszanowaniem ich praw. Pracownik domu traktuje dziecko z szacunkiem oraz uwzględnia jego potrzeby. Niedopuszczalne jest stosowanie przez pracownika wobec dziecka przemocy w jakiejkolwiek formie.

Pracownik domu, realizując te cele, działa w ramach obowiązującego prawa, przepisów wewnętrznych obowiązujących w placówce oraz swoich kompetencji.

Naczelną zasadą działań podejmowanych przez pracowników naszego Domu jest kierowanie się interesem dziecka oraz działanie dla jego dobra.

Opracował zespół do spraw procedur ochrony małoletnich przed krzywdzeniem, interwencji i weryfikowania standardów ochrony

s. Barbara Markowska
P. Michał Witomski
P. Wioleta Jaworska
P. Dorota Białoń
P. Barbara Nagaj

§ 1 Postanowienia ogólne
  1. Standardy ochrony małoletnich obejmują wszystkich pracowników domu czyli:
    • działu opiekuńczo-terapeutycznego, obsługi i administracji, a także
    • osoby zatrudnione w ramach umów cywilnoprawnych,
    • stażystów,
    • praktykantów
    • wolontariuszy.
  2. Za małoletniego uważa się osobę poniżej 18-tego roku życia.
  3. Rodzic lub opiekun prawny dziecka jest uprawniony do reprezentacji zgodnie z dobrem dziecka i interesem społecznym.
  4. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich ma prawo do reprezentacji dziecka. O istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie. W przypadku braku porozumienia między rodzicami, zostają oni poinformowani o konieczności rozstrzygnięcia przez Sąd opiekuńczy.
  5. Krzywdzeniem małoletniego jest jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie, naruszające prawa lub dobra osobiste małoletniego, w tym przestępstwa popełniane na małoletnim.
  6. Osoba odpowiedzialna za Standardy ochrony dzieci przed krzywdzeniem to wyznaczony przez dyrektora zespół sprawujący nadzór nad realizacją Standardów ochrony dzieci przed krzywdzeniem w Domu Pomocy Społecznej dla Dzieci.
  7. Dane osobowe dziecka to wszelkie informacje umożliwiające identyfikację dziecka.
§ 2 Rekrutacja
  1. Przed dopuszczeniem osoby zatrudnianej do wykonywania obowiązków związanych z pracą z małoletnimi, dyrektor jest zobowiązany sprawdzić osobę zatrudnianą w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym.
  2. Kandydat przedkłada pracodawcy informację z Krajowego Rejestru Karnego w zakresie przestępstw określonych w rozdziale XIX i XXV Kodeksu karnego, w art. 189a i art. 207 Kodeksu karnego oraz w Ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1939), lub za odpowiadające tym przestępstwom czyny zabronione określone w przepisach prawa obcego.
  3. Kandydat posiadający obywatelstwo innego państwa niż Rzeczpospolita Polska, ponadto przedkłada pracodawcy informację z rejestru karnego państwa obywatelstwa uzyskiwaną do celów działalności zawodowej lub wolontariackiej związanej z kontaktami z dziećmi.
  4. Kandydat składa pracodawcy oświadczenie o państwie lub państwach, w których zamieszkiwał w ciągu ostatnich 20 lat, innych niż Rzeczpospolita Polska i państwo obywatelstwa, oraz jednocześnie przedkłada pracodawcy lub innemu organizatorowi informację z rejestrów karnych tych państw uzyskiwaną do celów działalności zawodowej lub wolontariackiej związanej z kontaktami z dziećmi.
  5. Jeżeli prawo państwa, o którym mowa w ust. 3 lub 4, nie przewiduje wydawania informacji do celów działalności zawodowej lub wolontariackiej związanej z kontaktami z dziećmi, przedkłada się informację z rejestru karnego tego państwa.
  6. W przypadku gdy prawo państwa, z którego ma być przedłożona informacja, o której mowa w ust. 3–5, nie przewiduje jej sporządzenia lub w danym państwie nie prowadzi się rejestru karnego, kandydat składa pracodawcy oświadczenie o tym fakcie wraz z oświadczeniem, że nie był prawomocnie skazany w tym państwie za czyny zabronione odpowiadające przestępstwom określonym w rozdziale XIX i XXV Kodeksu karnego, w art. 189a i art. 207 Kodeksu karnego oraz w Ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii oraz nie wydano wobec niego innego orzeczenia, w którym stwierdzono, iż dopuścił się takich czynów zabronionych, oraz że nie ma obowiązku wynikającego z orzeczenia sądu, innego uprawnionego organu lub ustawy stosowania się do zakazu zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem, świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu lub realizacją innych zainteresowań przez małoletnich, lub z opieką nad nimi.
  7. Oświadczenia, o których mowa w ust. 4 i 6, składane są pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. – wzór oświadczenie stanowi załącznik nr 1
§ 3 Zasady bezpiecznych relacji pomiędzy pracownikiem a dzieckiem
  1. Personel placówki traktuje dziecko małoletnie z szacunkiem oraz uwzględnia jego godność i potrzeby.
  2. Personel działa w ramach obowiązującego prawa, przepisów wewnętrznych instytucji oraz swoich kompetencji.
  3. Małoletni ma prawo do wsparcia ze strony pracownika pierwszego kontaktu oraz innych pracowników placówki w rozwiązywaniu trudności wynikających z niepełnosprawności, wieku, wyzwań związanych z dorastaniem, czy też problemów społecznych i bytowych.
  4. Małoletni ma prawo do posiadania, za zgodą dyrektora DPS-u, własnych sprzętów, zabawek oraz przedmiotów codziennego użytkowania. Jeżeli z jakichś względów dziecko jest pozbawione własnych ubrań, przyborów toaletowych, zabawek, przyborów szkolnych, DPS dba o to, aby dziecko w nie wyposażyć. Przy czym dba o to, żeby rzeczy, o którym mowa, były adekwatne do wieku, rozmiaru, płci oraz upodobań dziecka.
  5. DPS dba o właściwe odżywianie dzieci. Dostosowuje rodzaj posiłków do indywidualnych potrzeb rozwojowych i zdrowotnych, a także upodobań poszczególnych dzieci.
  6. Pracownicy DPS-u dbają o wszechstronny rozwój powierzonych opiece dzieci, tak aby wykorzystać w pełni ich potencjał psychofizyczny. Organizują w tym celu czas wolny, aktywizują poprzez zajęcia, wspólne wyjścia, spotkania, wycieczki.
  7. Pracownicy DPS-u dbają o podtrzymywanie przez dzieci kontaktu z rodziną i bliskimi. W związku z tym swoją postawą sprzyjają wszelkim kontaktom z rodzicami, dziadkami, rodzeństwem oraz dalszą rodziną. Organizują wspólne uroczystości (chrzest, I Komunia św. urodziny), na które zapraszają rodziny/bliskich dzieci.
  8. Małoletni mają prawo do wyjścia poza teren DPS-u. Ze względu na wiek lub/i stan zdrowia – w towarzystwie pracownika placówki.
  9. Zasady bezpiecznych relacji personelu z dziećmi (mieszkańcami placówki) obowiązują wszystkich pracowników DPS-u.
§ 4 Zasady komunikacji z małoletnimi

Zasady komunikacji z małoletnimi:

  1. Udzielaj odpowiedzi adekwatnych do wieku małoletniego i danej sytuacji.
  2. W komunikacji z dziećmi zachowuj cierpliwość i szacunek.
  3. Nie wolno zawstydzać, upokarzać, lekceważyć i obrażać dziecka.
  4. Nie jest dopuszczalne podnoszenie głosu na małoletniego w sytuacji innej niż wynikająca z zagrożenia bezpieczeństwa małoletniego lub innych dzieci.
  5. Pamiętaj, że wizerunek małoletniego podlega ochronie jako dobro osobiste.
  6. Szanuj prawo dziecka do prywatności.
  7. Rozmowa z dzieckiem na osobności powinna być przeprowadzona w sposób, który nie budzi wątpliwości co do jej charakteru. Warto zadbać o obecność świadka przy takiej rozmowie i nie zamykać się z dzieckiem w osobnym pomieszczeniu.
§ 5 Zachowania niedozwolone wobec małoletnich
  1. Nie wolno ujawniać osobom trzecim danych osobowych małoletniego za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w przepisach odrębnych.
  2. Nie jest dopuszczalne ujawnianie danych wrażliwych dotyczących małoletniego, wyszczególnionych w art. 9 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. Urz. UE.L. z 2016 r. Nr 119 poz. 1), w szczególności obejmujących pochodzenie rasowe lub etniczne, przekonania religijne lub światopoglądowe, danych dotyczących zdrowia, seksualności lub orientacji seksualnej małoletniego, za wyjątkiem przypadków określonych w przepisach odrębnych.
  3. Zachowania niedozwolone obejmują używanie wulgarnych słów, gestów oraz żartów, czynienie uwag, które stanowią, lub mogą być odebrane jako nawiązywanie w wypowiedziach do aktywności bądź atrakcyjności seksualnej.
  4. W sytuacjach wymagających wykonania przez personel DPS-u czynności pielęgnacyjnych i higienicznych wobec małoletniego unikać należy innego niż niezbędny kontaktu fizycznego z małoletnim, w szczególności w przypadku udzielania pomocy małoletniemu w ubieraniu i rozbieraniu, jedzeniu, myciu, przewijaniu i w korzystaniu z toalety.
  5. Niedozwolone jest wykorzystywanie relacji wynikającej z władzy lub przewagi fizycznej (zastraszanie, przymuszanie, groźby).
  6. Nie jest dozwolone rozpowszechnianie wizerunku małoletniego utrwalonego za pośrednictwem środków technicznych umożliwiających nagrywanie dźwięku lub obrazu.
  7. Nie jest dozwolone proponowanie dzieciom alkoholu, wyrobów tytoniowych czy też nielegalnych substancji, jak również używanie ich w obecności małoletnich.
  8. Nie jest dozwolone nawiązywania kontaktów z małoletnimi poprzez przyjmowanie bądź wysyłanie zaproszeń w mediach społecznościowych.
  9. Nie jest dozwolone utrzymywanie kontaktów towarzyskich z małoletnimi za pośrednictwem szeroko rozumianych sieci komputerowych i zewnętrznych aplikacji.
  10. Nie jest dozwolone dotykanie dziecka w sposób, który może być uznany za nieprzyzwoity lub niestosowny.
§ 6 Wymogi zapewniające bezpieczne relacje między małoletnimi
  1. Małoletni traktują się nawzajem z szacunkiem oraz uwzględniają we wzajemnych kontaktach swoją godność i potrzeby.
  2. Kontaktując się z drugą osobą, należy pamiętać, aby:
    • udzielać odpowiedzi adekwatnych do wieku i sytuacji,
    • nie zawstydzać, upokarzać, lekceważyć i obrażać drugiej osoby,
    • nie podnosić głosu bez potrzeby.
§ 7 Podejmowanie interwencji w sytuacji podejrzenia krzywdzenia lub posiadania informacji o krzywdzeniu małoletniego

Zgodnie z art. 304 § 2 Ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 37) instytucje państwowe i samorządowe, które w związku ze swą działalnością dowiedziały się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, są zobowiązane niezwłocznie zawiadomić o tym prokuratora lub policję oraz przedsięwziąć niezbędne czynności do czasu przybycia organu powołanego do ścigania przestępstw lub do czasu wydania przez ten organ stosownego zarządzenia, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów przestępstwa

§ 8 Sygnały świadczące o krzywdzeniu

Pracownicy Domu zwracają szczególną uwagę na występowanie w zachowaniu małoletniego sygnałów świadczących o krzywdzeniu, w szczególności o możliwości popełnienia przestępstwa wskazanego w § 2. Uwagę pracownika powinny zwrócić przykładowo następujące zachowania/sygnały:

  1. dziecko ma widoczne obrażenia ciała,
  2. podawane przez dziecko wyjaśnienia dotyczące obrażeń wydają się niewiarygodne; dziecko często je zmienia,
  3. dziecko nadmiernie zakrywa ciało, niestosownie do sytuacji i pogody,
  4. dziecko boi się rodzica lub opiekuna,
  5. dziecko boi się powrotu do domu,
  6. dziecko jest bierne, wycofane, uległe, przestraszone,
  7. dziecko cierpi na powtarzające się dolegliwości somatyczne: bóle brzucha, głowy, mdłości itp.,
  8. dziecko moczy się bez powodu lub w konkretnych sytuacjach czy też na widok określonych osób.
§ 9 Zasady reagowania w przypadku krzywdzenia małoletniego
  1. W przypadku, gdy pracownik DPS-u jest świadkiem zdarzenia, podczas którego inny pracownik podnosi na małoletniego głos, ubliża mu, stosuje wobec niego przemoc fizyczną lub jego zachowania są nieprzyzwoite, naruszają cielesność dziecka lub mają inny charakter seksualny wobec małoletniego:
    • Natychmiast stara się przerwać taką sytuację, poprzez powierzenie opieki nad dzieckiem innemu pracownikowi.
    • Przekazuje informację o zajściu dyrektorowi domu.
    • Dyrektor przeprowadza rozmowę wyjaśniającą z pracownikiem.
    • Na podstawie rozmowy i informacji pozyskanych od ewentualnych świadków zajścia dyrektor podejmuje decyzje o dalszym postępowaniu wobec pracownika.
    • Jeżeli pozyskane w trakcie wyjaśnień informacje potwierdzą zachowania, które noszą znamiona przestępstwa, dyrektor natychmiast powiadamia na piśmie o tym policję lub prokuraturę. Wzór zawiadomienia stanowi załącznik nr 2 do niniejszej procedury.
    • O zajściu i wyciągniętych konsekwencjach informuje się rodziców/opiekunów prawnych dziecka.
    • Wszelkie działania zostają odnotowane w Karcie działań interwencyjnych. Wzór Karty działań interwencyjnych stanowi załącznik nr 3 do niniejszej procedury.
  2. W przypadku, gdy pracownikowi DPS-u zostaje zgłoszony przez rodziców/opiekunów prawnych małoletniego fakt, że inny pracownik DPS-u dopuszcza się czynów, które świadczą o krzywdzeniu ich dziecka:
    • Pracownik powiadamia o pozyskanych informacjach dyrektora DPS-u.
    • Dyrektor w terminie siedmiu dni roboczych organizuje spotkanie wyjaśniające, z udziałem obu stron konfliktu.
    • Dyrektor w zależności od pozyskanych informacji, podejmuje dalsze kroki i oddala sprawę, załatwia ją polubownie lub wyciąga konsekwencje dyscyplinarne wobec pracownika.
    • Ze zdarzenia, przeprowadzonych działań oraz wypływających z nich wniosków zostaje sporządzona notatka.
    • Jeżeli pozyskane w trakcie wyjaśnień informacje potwierdzą zachowania, które noszą znamiona przestępstwa, dyrektor natychmiast powiadamia na piśmie o tym policję lub prokuraturę. Załącznik nr 2
    • Wszelkie działania zostają odnotowane w Karcie działań interwencyjnych. Wzór Karty działań interwencyjnych stanowi załącznik nr 3 do niniejszej procedury.
  3. W przypadku, gdy pracownik jest świadkiem, jak rodzic lub opiekun dziecka krzyczy na nie, ubliża mu, używa słów wulgarnych wobec niego, straszy je, szantażuje, poniża lub jego zachowania wskazują na naruszanie sfery seksualnej dziecka i mają charakter molestowania seksualnego:
    • Pracownik stara się przerwać zdarzenie.
    • Jeżeli to możliwe, przekazuje opiekę nad dzieckiem innemu pracownikowi.
    • Zachęca rodzica do rozmowy na temat problemów z pedagogiem lub psychologiem lub sam udziela wskazań do pracy z dzieckiem.
    • Pedagog/ psycholog lub inny pracownik DPS-u, ustalają przyczynę zachowania rodzica, podkreślają jego niewłaściwość, nazywając zachowanie rodzica przemocą werbalną i/lub psychiczną, udzielają wskazówek, które pozwolą mu na zachowanie prawidłowych postaw wychowawczych w relacjach rodzic/opiekun–dziecko.
    • Dyrektor zaprasza rodzica/opiekuna na spotkanie i powiadamia, że jeżeli rodzic nie zaprzestanie stosowania przemocy werbalnej lub/i psychicznej wobec swojego dziecka, zostanie uruchomiona procedura „Niebieskie Karty” oraz zostanie powiadomiony o stosowanej przemocy Sąd Rodzinny oraz pomoc społeczna.
    • Jeżeli pozyskane w trakcie wyjaśnień informacje potwierdzą zachowania, które noszą znamiona przestępstwa, lub po rozmowie dziecko zostaje zabrane z DPS-u, dyrektor natychmiast powiadamia na piśmie o tym policję lub prokuraturę oraz Sąd Rodzinny dla Nieletnich;
    • Wszelkie działania zostają odnotowane w Karcie działań interwencyjnych. Wzór Karty działań interwencyjnych stanowi załącznik nr 3 do niniejszej procedury.
  4. Jeżeli po powrocie z pobytu w domu rodzinnym dziecko wraca do DPS-u ze śladami stosowanej wobec niego przemocy fizycznej, ma na ciele siniaki, zadrapania, ślady po oparzeniach lub też występują inne spośród symptomów wskazanych w §7 procedury:
    • Dyrektor lub wskazany przez niego pracownik wzywa pogotowie, w celu ustalenia, czy urazy nie zagrażają zdrowiu i życiu dziecka, dąży do sporządzenia obdukcji lekarskiej.
    • Dyrektor wzywa natychmiast rodziców/opiekunów w celu wyjaśnienia zajścia.
    • Jeżeli rodzic/opiekun nie stawia się w DPS-ie lub nie potrafi wyjaśnić przyczyny śladów na ciele dziecka, informacje pozyskane od dziecka są sprzeczne z wyjaśnieniami rodzica lub obrażenia świadczą jednoznacznie o stosowanej wobec dziecka przemocy – dyrektor lub wskazany przez niego pracownik powiadamia Ośrodek Pomocy Społecznej, w celu uruchomienia procedury „Niebieskiej Karty”.
    • Jeżeli obrażenia w wyniku przemocy ze strony rodzica są poważne lub stosunek
    • rodzica do dziecka w ocenie dyrektora/psychologa zagraża jego zdrowiu lub życiu, oprócz służb ratowniczych, dyrektor powiadamia niezwłocznie, w drodze telefonicznej o zajściu policję lub prokuraturę.
    • Wszelkie działania zostają odnotowane w Karcie działań interwencyjnych. Wzór Karty działań interwencyjnych stanowi załącznik nr 3 do niniejszej procedury.
  5. W przypadku, gdy do pracowników DPS-u napływają sygnały, które świadczą o sprzeniewierzaniu przez rodzica lub opiekuna prawnego środków finansowych należących do dziecka:
    • Dyrektor DPS-u zaprasza rodziców/opiekunów na rozmowę wyjaśniającą. Stara się podczas niej wyjaśnić przyczynę takiego stanu rzeczy.
    • Jeżeli postępowanie rodzica lub opiekuna prawnego wynikaj z niskiej wiedzy i świadomości, dyrektor przekazuje rodzicowi informacje o niewłaściwości takiego postępowania, nazywa takie postępowanie przemocą ekonomiczną wobec dziecka i powiadamia o konsekwencjach prawnych w wypadku jego niezaprzestania.
    • Jeżeli pomimo podjętych kroków fundusze dziecka są sprzeniewierzane przez rodzica lub opiekuna prawnego dziecka, dyrektor natychmiast powiadamia na piśmie o tym Ośrodek Pomocy Społecznej w celu uruchomienia procedury „Niebieskiej Karty” oraz Sąd Rodzinny i dla Nieletnich, prosząc o wgląd w sytuację dziecka.
    • Wszelkie działania zostają odnotowane w Karcie działań interwencyjnych. Wzór Karty działań interwencyjnych stanowi załącznik nr 3 do niniejszej procedury.
§ 10 Zasady przeglądu i aktualizacji standardów ochrony małoletnich oraz sposoby dokumentowania i zasady przechowywania ujawnionych lub zgłoszonych incydentów lub zdarzeń zagrażających dobru małoletniego
  1. Przegląd standardów ochrony małoletnich, obowiązujących w placówce, polega na ustaleniu spełniania przez standardy wymogów przepisów prawa powszechnie obowiązującego oraz zapewniania małoletniemu ochrony przed krzywdzeniem.
  2. Przeglądu standardów ochrony małoletnich, obowiązujących w placówce, dokonuje dyrektor placówki lub osoba przez niego upoważniona.
  3. Standardy ochrony małoletnich podlegają przeglądowi co najmniej raz na dwa lata, w terminie ustalonym przez dyrektora, a w sytuacji zmiany przepisów niezwłocznie po ich wejściu w życie.
  4. Standardy ochrony małoletnich podlegają przeglądowi każdorazowo w razie ujawnienia krzywdzenia małoletniego lub przestępstwa na szkodę małoletniego.
  5. Wnioski z przeprowadzonego przeglądu standardów osoby wskazane w ust. 2 dokumentują pisemnie w formie notatki służbowej.
  6. W przypadku, gdy przegląd, o którym mowa w ustępach poprzedzających, wykaże niespełnianie przez standardy ochrony małoletnich wymagań określonych w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, lub też standardy nie gwarantują ochrony małoletnich przed krzywdzeniem, dokonywana jest aktualizacja standardów.
  7. Aktualizacji standardów ochrony małoletnich, obowiązujących w placówce, dokonuje dyrektor lub osoba przez niego upoważniona.
  8. W celu aktualizacji standardów dyrektor może powołać zespół roboczy, ustalając jego skład.
  9. Zespół odpowiedzialny za realizację i propagowanie Standardów Ochrony Małoletnich przeprowadza wśród pracowników DPS, raz na 12 miesięcy, ankietę monitorującą poziom realizacji Standardów. Wzór ankiety stanowi Załącznik nr 4 do niniejszych Standardów. W ankiecie pracownicy mogą proponować zmiany oraz wskazywać naruszenia Standardów.
  10. Na podstawie przeprowadzonej ankiety osoba odpowiedzialna za realizację i propagowanie (koordynator) Standardów Ochrony Małoletnich sporządza raport z monitoringu, który następnie przekazuje dyrektorowi.
  11. Dyrektor na podstawie otrzymanego raportu wprowadza do Standardów niezbędne zmiany i ogłasza je pracownikom oraz rodzicom/opiekunom.
  12. Wszelkie dokumenty ( np. notatki służbowe, notatki z rozmów, kopie dokumentacji ) dotyczące interwencji sporządza się w placówce w formie papierowej i przechowuje w segregatorze. Możliwym jest przechowywanie otrzymanej dokumentacji na nośnikach elektronicznych ( płyta cd, pendrive).
  13. Dokumenty przechowuje się przez okres 5 lat od dnia zakończenia interwencji w specjalnie przeznaczonej, wydzielonej części archiwum placówki.
  14. Oświadczenie pracowników o zapoznaniu się z treścią Standardów Ochrony Małoletnich włącza się do akt osobowych pracownika.
§ 11 Zakres kompetencji osoby odpowiedzialnej za przygotowanie personelu placówki do stosowania standardów ochrony małoletnich, zasady przygotowania personelu do ich stosowania oraz sposoby dokumentowania tej czynności
  1. Osobą odpowiedzialną za przygotowanie personelu placówki do stosowania standardów ochrony małoletnich jest dyrektor placówki. Dyrektor może upoważnić wyznaczoną przez siebie osobę do przygotowania personelu placówki do stosowania standardów ochrony małoletnich. Wzór upoważnienia zawiera załącznik nr 5 do niniejszej procedury.
  2. Osoba upoważniona przez dyrektora, o której mowa w ust. 1, musi legitymować się co najmniej 5-letnim doświadczeniem w pracy z osobami małoletnimi, uzyskanym w jednostkach oświaty, leczniczych lub pomocy społecznej. Dodatkowo musi posiadać niezbędną wiedzę pozwalającą na przeprowadzenie szkoleń pracowników placówki, obejmujących następujące zagadnienia:
    • rozpoznawanie symptomów krzywdzenia małoletnich,
    • procedury interwencji w przypadku podejrzeń krzywdzenia małoletnich,
    • odpowiedzialność prawna pracowników placówki, zobowiązanych do podejmowania interwencji w przypadku podejrzenia lub stwierdzenia krzywdzenia małoletnich,
    • stosowanie procedur „Niebieskiej Karty”.
  3. Szkolenia, o których mowa w ust. 2, są organizowane raz w roku, w terminie wskazanym przez dyrektora.
  4. Osoba, o której mowa w ust. 1, zapoznaje pracowników ze standardami ochrony małoletnich oraz odbiera od każdego zatrudnionego pracownika oświadczenie o zapoznaniu się ze standardami ochrony małoletnich, obowiązującymi w placówce. Wzór oświadczenia zawiera załącznik nr 6 do niniejszej procedury.
  5. Pracownicy nowo zatrudnieni w placówce są zapoznawani ze standardami w pierwszym tygodniu pracy i w tym czasie jest od nich odbierane oświadczenie, o którym mowa w ust. 4.
  6. Osoba, o której mowa w ust. 1, bierze udział w rekrutacji pracowników i w jej trakcie ocenia przygotowanie kandydata do pracy z dziećmi małoletnimi.
  7. Osoba, o której mowa w ust. 1, jest odpowiedzialna za przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletniemu i udzielenie mu wsparcia.
§ 12 Plan wsparcia małoletniego po ujawnieniu krzywdzenia
  1. W razie ujawnienia krzywdzenia małoletniego przez członka rodziny/ opiekuna prawnego lub pracownika, dyrektor niezwłocznie izoluje małoletniego od potencjalnego sprawcy i podejmuje dodatkowe kroki.
  2. Małoletni zostaje niezwłocznie otoczony opieką i wsparciem pedagoga/ psychologa, pielęgniarki, opiekuna grupy, terapeuty i innych specjalistów wg potrzeb.
  3. Pedagog specjalny lub psycholog powinien sporządzić opis sytuacji dziecka na podstawie rozmów z dzieckiem, opiekunami i rodzicami.
  4. Dyrektor powołuje zespół interwencyjny, który opracowuje plan działań oraz plan wsparcia małoletniego mających na celu pomoc wychowankowi i objęcie go opieką.
  5. W skład zespołu interwencyjnego wchodzi koordynator, opiekun grupy, psycholog, pedagog specjalny, terapeuta ewentualnie wskazany przez dyrektora pracownik dps-u. W skład zespołu nie wchodzi pracownik wobec którego zaistniało podejrzenie krzywdzenia małoletniego.
  6. Zespół interwencyjny sporządza plan pomocy dziecku, na podstawie opisu sporządzonego przez pedagoga specjalnego/ psychologa oraz innych, uzyskanych przez członków zespołu informacji.
  7. W przypadku gdy podejrzenie krzywdzenia zgłosili opiekunowie dziecka, powołanie zespołu jest obligatoryjne. Zespół interwencyjny wzywa opiekunów dziecka na spotkanie wyjaśniające, podczas którego może zaproponować opiekunom zdiagnozowanie zgłaszanego podejrzenia w zewnętrznej, bezstronnej instytucji. Ze spotkania sporządza się protokół.
§ 13 Kontakt do instytucji pomocowych
  1. Obowiązkiem rodziców/opiekunów prawnych jest zaznajomienie się ze standardami i wynikającymi z nich zasadami ochrony małoletnich przed krzywdzeniem.
  2. Standardy ochrony małoletnich są dostępne na stronie internetowej placówki: : www.e-bip.org.pl/DPS21B oraz zostają przekazane do pokoju pracownika socjalnego celem wglądu dla pracowników, opiekunów prawnych/rodziców .
  3. Małoletni przebywający w placówce są zaznajamiani z telefonami do instytucji pomocowych, np.:
    1. Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka: 800 12 12 12, e-mail: rpd@brpd.gov.pl, czat internetowy: czat.brpd.gov.pl,
    2. Telefon Zaufania Dla Dzieci i Młodzieży: 116 111,
    3. Rzecznik Praw Obywatelskich: 800 676 676, e-mail: biurorzecznika@brpo.gov.pl,
    4. Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie: 22 668 70 00 , e-mail: pogotowie@niebieskalinia.pl,
    5. Ogólnopolski policyjny telefon zaufania ds. przeciwdziałania przemocy w rodzinie: 800 120 226.
  4. Numery telefonu do instytucji wskazanych w pkt 3 są wywieszone w siedzibie placówki.
§ 14 Zasady bezpiecznego korzystania z sieci oraz zasady korzystania z urządzeń elektronicznych z dostępem do Internetu
  1. Infrastruktura sieciowa DPS umożliwia dostęp do Internetu wyłącznie pracownikom administracji, pracownikom działu opiekuńczo-terapeutycznego, wychowawcom, opiekunom, terapeutom i specjalistom.
  2. Dostęp do Internetu jest zabezpieczony hasłami oraz programem antywirusowym;
  3. Oprogramowanie wykorzystywane w placówce jest na bieżąco aktualizowane.
  4. Na terenie DPS dzieci nie mają dostępu do Internetu. Sieć internetowa zablokowana jest hasłami.
  5. W przypadku gdy dostęp do Internetu w placówce realizowany jest pod nadzorem pracownika DPS jest on zobowiązany informować dzieci o zasadach bezpiecznego korzystania z Internetu oraz czuwać nad ich bezpieczeństwem podczas korzystania z Internetu w czasie zajęć.
  6. Opiekunowie, wychowawcy, terapeuci przeprowadzają z dziećmi cykliczne pogadanki dotyczące bezpiecznego korzystania z Internetu.
  7. W placówce dzieci korzystają z zajęć komputerowych w Sali komputerowej z dostępem do Internetu, który wykorzystuje się do materiałów edukacyjnych, gier edukacyjnych, dostosowanych do wieku i możliwości dzieci.
  8. Dzieci korzystając z tabletów zawsze są pod nadzorem opiekuna lub pracownika domu.

Załącznik nr 1

…………………………………………………………..
miejscowość i data

OŚWIADCZENIE O NIEKARALNOŚCI

……………………………………………………………………………….. legitymująca/y się dowodem osobistym o nr …………………………….. , nr PESEL …………………………… oświadczam, że nie byłam/em skazana/y za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajności lub przestępstwa z użyciem przemocy na szkodę małoletniego i nie toczy oraz nie toczyło się przeciwko mnie żadne postępowanie karne (w tym postępowanie przygotowawcze), ani dyscyplinarne w tym zakresie.

Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.

……………………………………….

podpis

Załącznik nr 2

Komenda Rejonowa Policji w ……………………
/Prokuratura Rejonowa w …………………… 1

Zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa

Niniejszym zawiadamiam, o możliwości popełnienia przestępstwa kwalifikowanego z art. ……………………………. 2 Ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 17) na szkodę małoletniego ……………………………….. 3

Uzasadnienie

W uzasadnieniu należy opisać stan faktyczny, w szczególności, w jaki sposób pracownicy placówki dowiedzieli się o przestępstwie popełnionym na szkodę małoletniego i jakie okoliczności lub dowody świadczą o możliwości popełnienia przestępstwa. W miarę możliwości, jeżeli okoliczności te stały się wiadome pracownikom placówki, należy podać
następującego dane dotyczące przestępstwa:

 datę,
 miejsce,
 okoliczności przestępstwa,

1  Wybrać odpowiednie.
2  Wśród przestępstw przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletniego wyróżnić można
przestępstwa wskazane w Ustawie Kodeks karny w następujących regulacjach:

  • art. 197 (zgwałcenie i wymuszenie czynności seksualnej),
  • art. 198 (seksualne wykorzystanie niepoczytalności lub bezradności),
  • art. 199 (seksualne wykorzystanie stosunku zależności lub krytycznego położenia),
  • art. 200 (seksualne wykorzystanie małoletniego),
  • art. 200a (elektroniczna korupcja seksualna małoletniego),
  • art. 200b (propagowanie pedofilii),
  • art. 202 (publiczne prezentowanie treści pornograficznych).
    W razie braku możliwości dokonania kwalifikacji przestępstwa – można tę część pominąć.
    3  Należy wpisać dane dziecka.

 imiona i nazwiska świadków,
 materiał dowodowy o popełnieniu przestępstwa (np. dokumenty, wydruki, nagrania,
zaświadczenia).

………………………………………
(imię i nazwisko osoby zgłaszającej)

Załącznik Nr 3

……………………………………………

(miejscowość, data)

……………………………………
(pieczęć DPS-u)

Karta działań interwencyjnych

Imię i nazwisko dziecka: ……………………………………….……………………………………
Osoba, która zidentyfikowała naruszenie dóbr dziecka: ……………………………………………
Przyczyna podjętej interwencji, forma krzywdzenia dziecka:
…………………………………………….……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
Data i miejsce zdarzenia:…………………………

Osoby podejmujące działania

Data Opis podjętych działań Uwagi i wnioski do dalszej pracy

Czy zawiadomiono policę, prokuraturę, sąd?

Podpis osoby odpowiedzialnej za podjęte działanie

Dyrektor
Psycholog/pedagog
Pozostali pracownicy

………………………………
(podpis dyrektora)

Załącznik nr 4

MONITORING STANDARDOW – ANKIETA DLA PRACOWNIKÓW’

1) Czy znasz procedury ochrony małoletnich przed krzywdzeniem? Tak Nie wszystkie Nie
2) Czy stosowałeś procedury ochrony małoletnich przed krzywdzeniem? Tak Nie
3) W przypadku stosowania procedur, zaznacz, czy były skuteczne: Tak Nie wszystkie Nie
4) Czy byłeś świadkiem lub miałeś informacje dotyczące podejrzenia krzywdzenia lub krzywdzenia małoletnich?
Tak Nie
5) W przypadku zaznaczenia odpowiedzi twierdzącej, zaznacz, czy podjąłeś interwencję: Tak Nie
Jak przebiegała interwencja?:
…………………………………………………….…..…………………….………………………………………………………………………….……………………………………..….…………………………………………………………………………………………………………
6) Jakie jeszcze obszary powinny zostać uwzględnione w procedurach?:
…………………………………………………………………………………………………..……………….…………………………………………………………………………….………………………………………………………………………………………………………………
7) Inne spostrzeżenia, uwagi dotyczące procedur:
………………………………………………..………………………………………………………………………………………………………..………………………………………..…………………………………………………………………………………………………..……

………………………………… …………………………………
(pieczęć placówki) (miejscowość, data)

Załącznik nr 5

Upoważnienie do przygotowania personelu placówki do stosowania

standardów ochrony małoletnich

Na podstawie art. 22c ust. 1 pkt 5 Ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 560)

– upoważniam Panią/Pana …………………………………………………. do przygotowania personelu placówki do stosowania standardów ochrony małoletnich.

……………………..…………
(podpis dyrektora)

Odebrałam/odebrałem: ……………………………………
(podpis upoważnionego)

Załącznik nr 6
…………………………………
………………………………… ( miejscowość i data )
imię i nazwisko pracownika
………………………………………..
stanowisko

Oświadczenie pracownika

o zapoznaniu się ze standardami ochrony małoletnich

W związku z art. 22b i 22c ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym w brzmieniu od 15 lutego 2024 r. ( tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1304 ze zm. ) oświadczam, że zapoznałam/łem się ze Standardami Ochrony Małoletnich wprowadzonymi w Domu Pomocy Społecznej dla Dzieci w Ścinawce Dolnej 21 B, w którym jestem pracownikiem i zobowiązuję się do zachowania tajemnicy zawodowej w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych, w trakcie których pozyskam informację o krzywdzeniu dziecka, włączając informacje przekazywane uprawnionym instytucjom w ramach działań interwencyjnych.

…………………………………..
(podpis pracownika)